Ο Στιβ Τζομπς, ο θρυλικός ιδρυτής της Apple, ήταν γνωστός για τη διορατικότητά του και την ικανότητά του να εντοπίζει τις τεχνολογικές τάσεις πριν αυτές γίνουν πραγματικότητα. Ωστόσο, λίγοι γνωρίζουν πως ήδη από το 1985 είχε διατυπώσει μια πρόβλεψη που σήμερα μοιάζει εντυπωσιακά επίκαιρη, σχεδόν «προφητική», καθώς αγγίζει την ουσία της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών βοηθών, όπως το ChatGPT.
Η ομιλία του 1985: «Ελεύθερη πνευματική ενέργεια»
Σε μια ομιλία του το 1985, ο Τζομπς μίλησε για μια νέα επανάσταση που ερχόταν, όπου η «ελεύθερη πνευματική ενέργεια» – η ψηφιοποίηση και η αλληλεπίδραση με τη γνώση – θα εξελίσσεται διαρκώς και θα φτάσει σε σημείο τελειοποίησης μέσα στη διάρκεια της ζωής μας. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Η ελπίδα μου είναι ότι σε 20 χρόνια, ίσως και σε 10, θα δημιουργήσουμε ένα διαδραστικό εργαλείο… Μπαίνουμε σε μια νέα επανάσταση. Η ελεύθερη πνευματική ενέργεια γίνεται όλο και πιο εξελιγμένη και στη διάρκεια της ζωής μας θα πρέπει να τελειοποιηθεί».
Αρχικά, οι περισσότεροι θα μπορούσαν να φανταστούν πως αναφερόταν στο Διαδίκτυο και τη μαζική διάχυση πληροφορίας. Όμως ο Τζομπς προχώρησε ακόμη πιο πέρα.
Το παράδειγμα με τον Αριστοτέλη – Το όραμα της διαδραστικής γνώσης
Η πραγματικά προχωρημένη διάσταση του οράματός του αποτυπώνεται στη φράση του για τον Αριστοτέλη:
«Η ελπίδα μου είναι ότι κάποτε, όταν ζει ο επόμενος Αριστοτέλης, θα μπορούμε να καταγράψουμε τη βαθύτερη κοσμοθεωρία του σε έναν υπολογιστή, ώστε κάποιος φοιτητής να μην μπορεί μόνο να διαβάζει αυτά που έγραψε, αλλά να του κάνει και μια ερώτηση και να πάρει απάντηση».
Αυτό που περιέγραψε ο Τζομπς, τέσσερις δεκαετίες πριν, είναι σχεδόν ό,τι κάνει σήμερα η τεχνητή νοημοσύνη: την ικανότητα όχι μόνο να έχουμε πρόσβαση στη γνώση του παρελθόντος, αλλά και να αλληλεπιδρούμε με αυτή, να συζητούμε, να ρωτάμε και να λαμβάνουμε εξατομικευμένες απαντήσεις, όπως συμβαίνει πλέον με συστήματα όπως το ChatGPT της OpenAI.
Από το όραμα στην πραγματικότητα
Το ChatGPT, όπως και άλλα σύγχρονα εργαλεία AI, μπορούν να αναλύσουν κείμενα ιστορικών προσώπων, να «μιλήσουν» με τη φωνή ενός Αριστοτέλη, ή ακόμα και να απαντήσουν σε σενάρια και ερωτήματα που δεν έζησαν οι ίδιοι οι μεγάλοι στοχαστές, αλλά θα μπορούσαν θεωρητικά να απαντήσουν με βάση το έργο και τις ιδέες τους.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει πλέον τη δυνατότητα να προσαρμόζεται στο ύφος και το λεξιλόγιο που θα επέλεγαν προσωπικότητες του παρελθόντος – ακόμη και να απαντήσει με το στυλ του Νοστράδαμου ή να συζητήσει με βάση τη σοφία του Αριστοτέλη.
Μια πρόβλεψη που (σχεδόν) επαληθεύτηκε
Αν και ο Τζομπς ήταν ελαφρώς αισιόδοξος σχετικά με τον χρόνο που θα χρειαζόταν για να υλοποιηθεί αυτό το όραμα, το περιεχόμενο της πρόβλεψής του ήταν εξαιρετικά ακριβές. Σήμερα, η αλληλεπίδραση με την τεχνολογία έχει φτάσει στο σημείο που μπορεί να ικανοποιήσει αυτό το διαχρονικό ανθρώπινο αίτημα: να μπορούμε να ρωτάμε – και να λαμβάνουμε απαντήσεις – από τα «μεγάλα μυαλά» της ιστορίας.
Η οξυδέρκεια του Τζομπς επιβεβαιώνεται για άλλη μια φορά: η τεχνολογία δεν είναι πια απλά ένα μέσο αποθήκευσης και διάδοσης γνώσης, αλλά ένα ζωντανό, διαδραστικό εργαλείο σκέψης και επικοινωνίας.
Συμπέρασμα:
Το όραμα του Στιβ Τζομπς για μια διαδραστική γνώση, όπου κάθε φοιτητής θα μπορούσε να συζητήσει με τον «επόμενο Αριστοτέλη», παίρνει σάρκα και οστά στη νέα εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό που κάποτε έμοιαζε με επιστημονική φαντασία, σήμερα είναι καθημερινή πραγματικότητα.
Διαβάστε περισσότερα στο Economistas
