Σε δραστικές αλλαγές προχωρά το υπουργείο Εργασίας για το εργόσημο, με στόχο την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και του ξεπλύματος μαύρου χρήματος. Οι νέες ρυθμίσεις περιλαμβάνουν ανώτατο όριο στις πληρωμές και υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικών συναλλαγών μέσω τραπεζών, αντικαθιστώντας το σημερινό σύστημα που επιτρέπει την εξαργύρωση μέσω των ΕΛΤΑ.
Οι αλλαγές αυτές κρίθηκαν αναγκαίες μετά από ελέγχους που αποκάλυψαν μαζικές καταστρατηγήσεις του συστήματος, με εργάτες γης να εξαργυρώνουν εργόσημα αξίας εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ ετησίως, ενώ εντοπίστηκαν και περιπτώσεις εργαζομένων που φέρονταν να έχουν απασχοληθεί από δεκάδες διαφορετικούς εργοδότες σε ένα μόνο έτος.
Πλαφόν στην ασφάλιση για να σταματήσει η κατάχρηση
Ένα από τα βασικά μέτρα που σχεδιάζει το υπουργείο είναι η θέσπιση ανώτατου ημερήσιου και ετήσιου ορίου ασφαλιστικής κάλυψης, ώστε να αποτραπούν περιπτώσεις κατάχρησης, όπου εμφανίζονται ανειδίκευτοι εργάτες να λαμβάνουν εξωπραγματικά ποσά μέσω εργοσήμων.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα εργάτη γης που:
- Το 2017 δηλώθηκε ως εργαζόμενος σε 29 διαφορετικούς εργοδότες
- Το 2018 σε 58 εργοδότες
- Το 2019 σε 35 εργοδότες
- Το 2020 σε 42 εργοδότες
- Με συνολικές εργοδοτικές δαπάνες που άγγιζαν το 1 εκατ. ευρώ
Παράλληλα, καταγράφηκαν 49.000 περιπτώσεις καταστρατήγησης της νομοθεσίας, με εργοδότες να δηλώνουν υπέρογκα ποσά αμοιβής σε εργάτες, ενώ εντοπίστηκαν και εξαργυρώσεις εργοσήμων άνω των 500.000 ευρώ, τα οποία εκπίπτουν από την εφορία.
Τέλος η εξαργύρωση μέσω ΕΛΤΑ – Όλες οι πληρωμές μέσω τραπεζών
Μια ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά την κατάργηση της εξαργύρωσης εργοσήμων μέσω των ΕΛΤΑ, καθώς το νέο σύστημα πληρωμών θα γίνεται αποκλειστικά μέσω τραπεζών και ψηφιακής πλατφόρμας.
Το μέτρο αφορά περίπου 200.000 εργαζόμενους που μέχρι σήμερα χρησιμοποιούν εργόσημα. Με τη νέα διαδικασία, ο εργοδότης θα πληρώνει μέσω τραπεζικού συστήματος, ενώ τα χρήματα θα καταβάλλονται απευθείας στον εργαζόμενο, χωρίς τη δυνατότητα έκδοσης φυσικού εργοσήμου.
Τι είναι το εργόσημο και ποιοι το χρησιμοποιούν
Το εργόσημο θεσπίστηκε το 2012 ως εργαλείο μεμονωμένης ασφάλισης και μέσο πληρωμής για εργαζόμενους που δεν έχουν σταθερό εργοδότη. Χρησιμοποιείται κυρίως για:
- Οικιακή καθαριότητα
- Κηπουρικές εργασίες
- Φύλαξη και μεταφορά παιδιών
- Φροντίδα ηλικιωμένων και ΑμεΑ
- Μικροεπισκευαστικές εργασίες
- Παράδοση ιδιαίτερων μαθημάτων
- Προώθηση προϊόντων
- Κομπάρσους σε τηλεοπτικές παραγωγές
- Διανομείς διαφημιστικών εντύπων
Η αξία του εργοσήμου περιλαμβάνει τόσο την αμοιβή του εργαζόμενου όσο και τις ασφαλιστικές εισφορές, ενώ η ασφάλιση γίνεται στον e-ΕΦΚΑ.
Ποιοι θα επηρεαστούν από τις αλλαγές
Η εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων αναμένεται να προκαλέσει αλλαγές στις πληρωμές και την ασφάλιση χιλιάδων εργαζομένων, ενώ αναμένεται να δυσκολέψει όσους χρησιμοποιούσαν «παραθυράκια» στο σύστημα για τη νομιμοποίηση αδήλωτων εισοδημάτων.
Οι εργοδότες πλέον θα πρέπει να συμμορφωθούν με αυστηρότερους κανονισμούς καταβολής και εξαργύρωσης εργοσήμων, ενώ η ψηφιοποίηση της διαδικασίας θα επιτρέπει πληρέστερη παρακολούθηση των συναλλαγών από τις φορολογικές και ασφαλιστικές αρχές.
Το υπουργείο Εργασίας εκτιμά ότι η νέα ρύθμιση θα περιορίσει την εκτεταμένη φοροδιαφυγή, ενώ παράλληλα θα διασφαλίσει ότι οι πραγματικοί δικαιούχοι των εργοσήμων θα λαμβάνουν τις πληρωμές και τα ασφαλιστικά τους δικαιώματα χωρίς καθυστερήσεις και καταστρατηγήσεις.
